Η αναγκαιότητα κατασκευής του περιφερειακού δρόμου.-

Η κωμόπολη των Ερυθρών, όντας δομημένη επί του βασικού εθνικού οδικού άξονα της Εθνικής Οδού Αθηνών Θεσσαλονίκης, είχε βασίσει, σημαντικό μέρος της τοπικής ανάπτυξής της, στην θέση που κατείχε ως συγκοινωνιακό κομβικό σημείο, το οποίο βρισκόταν σε απόσταση 60 χιλιομέτρων από την Αθήνα.- Η, μεταγενέστερη χρονικά, κατασκευή της Εθνικής Οδού Αθηνών Θεσσαλονίκης, ναι μεν επηρέασε την θέση των Ερυθρών, δεδομένου ότι έπαυσαν να αποτελούν  προνομιακό συγκοινωνιακό σημείο, πλην της δεν υποβαθμίσθηκαν, λαμβανομένου υπόψη ότι η Παλαιά (πλέον) Εθνική Οδός (Π.Ε.Ο.) εξυπηρετούσε συγκοινωνιακά την οδική σύνδεση της Πελοποννήσου με την Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα.- Με την ποσοτική αύξηση της κυκλοφορίας των οχημάτων και κυρίως με την διόγκωση των χερσαίων μεταφορών με φορτηγά οχήματα, οι Ερυθρές επιβαρύνθηκαν από την κυκλοφορία αυτή.-  Από την δεκαετία του ΄80, είχε επισημανθεί , από τους αρμόδιους διοικητικούς και αυτοδιοικητικούς φορείς, η αναγκαιότητα, να ανακουφισθούν οι Ερυθρές από την διογκούμενη κυκλοφορία των οχημάτων, με την κατασκευή της περιφερειακού (παρακαμπτήριου) δρόμου.- Η εν λόγω κατασκευή, θα απάλλασσε, μεν, και μάλιστα με οριστικό τρόπο της Ερυθρές από την κυκλοφοριακή επιβάρυνση, πλην όμως θα αποσύνδεε την ανάπτυξή τους από την διέλευση της Εθνικής Οδού.- Στην φάση αυτή, και ενώ οι περισσότεροι φορείς συμφωνούσαν με την κατασκευή του περιφερειακού δρόμου, ωστόσο δεν κατάθεταν καμία εναλλακτική πρόταση για την τοπική ανάπτυξη των Ερυθρών (ούτε και μέχρι σήμερα έχουν καταθέσει), μετά την αποσύνδεσή τους, ως συγκοινωνιακού κόμβου, από την Π.Ε.Ο. Αθηνών-Θηβών.-

Το πρόβλημα της χωροθέτησης του έργου και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την κατασκευή του.-

Μετά την διαπίστωση της αναγκαιότητας κατασκευής του έργου, αυτό που όφειλαν να μελετήσουν οι αρμόδιοι φορείς ήταν δύο βασικά ουσιώδη  ζητήματα.- Το ένα αφορούσε την χωροθέτηση του έργου και άλλο αφορούσε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα προκαλούνταν από την κατασκευή του.- Ως προς το ζήτημα της χωροθέτησης του έργου, επιλέχθηκε τελικά αυτή που προέβλεπε η εγκεκριμένη, από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων, οριστική μελέτη με την οποία προκρινόταν η λύση της «δυσμών» παράκαμψης των Ερυθρών[2] .- Ως προς το ζήτημα των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ουδεμία εκτίμηση των επιπτώσεων του έργου στο περιβάλλον, ούτε και φυσικά πράξη έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων του έργου προηγήθηκε, παρά το ότι με την κατασκευή του, μεταξύ άλλων, θα αποξηλωνόταν τμήμα του δασικού χώρου των Ερυθρών (!!!!!!!!).- Χωρίς, ποτέ να γίνει κατανοητό στους πολίτες, ο κύριος του έργου, ο οποίος στην προκειμένη περίπτωση ήταν η Νομαρχία Δυτικής Αττικής, περί τα τέλη του έτους 1994, προχώρησε στην ανάθεση κατασκευής του έργου σε εργοληπτική επιχείρηση[3], χωρίς να έχει προηγηθεί έγκριση των  περιβαλλοντικών όρων από το αρμόδιο διοικητικό όργανο.- Για την συγκεκριμένη, τόσο ουσιώδη και σημαντική έλλειψη, συμπολίτες μας, προσέφυγαν ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, ζητώντας την ακύρωση της πράξης ανάθεσης κατασκευής του έργου.- Το Συμβούλιο Επικρατείας, δικαίωσε της προσφεύγοντες συμπολίτες μας, θεωρώντας ότι δεν είχε εκδοθεί απόφαση σχετικά με την έγκριση περιβαλλοντικών όρων πριν από την έγκριση του αποτελέσματος της δημοπρασίας του έργου[4].- Η ακύρωση αυτή δεν επηρεάσθηκε από το γεγονός ότι η διοίκηση, ενεργώντας με υστεροβουλία, προέβη, τελικώς,  σε πράξεις προέγκρισης χωροθέτησης και έγκρισης περιβαλλοντικών όρων το έτος 1997, δηλαδή τρία έτη μετά την δημοπρασία και την ανάθεση κατασκευής του έργου[5]  (!!!!!).-

Η ολοκλήρωση κατασκευής του έργου.-        

Το έργο, του οποίου ο αρχικός προϋπολογισμός, ανερχόταν στο ποσό των 600.000.000, δεν ολοκληρώθηκε από την εργοληπτική επιχείρηση, στην οποία, από το έτος 1994, είχε αρχικά ανατεθεί, λόγω της οικονομικής αδυναμίας στην οποία περιήλθε αυτή, με αποτέλεσμα να κηρυχθεί έκπτωτη.- Στη συνέχεια, περί τα τέλη του μηνός Δεκεμβρίου 1999, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δυτικής Αττικής, επικαλούμενη αφενός αναγκαιότητα άμεσης συνέχισης εκτέλεσης του έργου, αλλά και της επείγουσας ένταξης του στο Δεύτερο Κοινοτικό Πλαίσιο, αποφασίζει την απ΄ευθείας ανάθεση της εκτέλεσης ολοκλήρωσης των εργασιών σε άλλη εργοληπτική επιχείρηση[6].- Η δαπάνη εκτέλεσης των εργασιών αυτών ανέρχεται στο ποσό των δραχμών 534.866.094 (χωρίς στην δαπάνη αυτή να περιλαμβάνεται αναθεώρηση ποσού δραχμών 14.188.991 καθώς και ο Φ.Π.Α. ποσού δραχμών 98.829.915)[7].- Μετά την ανάθεση ολοκλήρωσης των εργασιών του περιφερειακού δρόμου οι συμπολίτες μας προσδοκούσαν ότι το έργο θα εκτελείτο πλέον χωρίς να προκύψουν προβλήματα, είτε αυτά αφορούσαν τις επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον, δεδομένου ότι, όπως προεκθέτω είχε ήδη, από το έτος 1997 συνταχθεί και εγκριθεί σχετική μελέτη, είτε αυτά αφορούσαν τις αποζημιώσεις των ιδιοκτητών ακινήτων λόγω της γενόμενης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης.-

Τα προβλήματα μετά την ολοκλήρωση του έργου

Οι προσδοκίες όμως αυτές των συμπολιτών μας διαψεύσθηκαν από την εξέλιξη των πραγμάτων .- Τόσο κατά την φάση εκτέλεσης  των εργασιών ολοκλήρωσης όσο και κατά το πέρας αυτών, προέκυψαν ή αναφάνηκαν δύο βασικά προβλήματα:

α) Το πρώτο αφορούσε στην εφαρμογή της μελέτης που σχετιζόταν με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.- Κανείς μας, από το χρόνο που περαιώθηκαν οι εργασίες ολοκλήρωσης του έργου (τέλος 2001) έως και σήμερα, δεν γνωρίζει, εάν έλαβε χώρα εκτέλεση εργασιών ή γενικότερα λήψη μέτρων που να σχετίζονται με την μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.- Στο σημείο αυτό χαρακτηριστικά αναφέρω το εξής: Με την από 30.12.1999 Τεχνική Έκθεση της Διεύθυνσης Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δυτικής Αττικής, οριζόταν επί λέξει, μεταξύ άλλων και  ότι: «……….Τέλος θα πραγματοποιηθεί η πλήρης αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος βάσει εγκεκριμένων όρων της περιβαλλοντικής και φυτοτεχνικής μελέτης της οδού καθώς και κάθε άλλη εργασία που θα κριθεί ως απαραίτητη και θα διαταχθή από την υπηρεσία»[8].- Παρά ταύτα ουδείς, σήμερα, είναι σε θέση να διαπιστώσει, αν και σε ποιο βαθμό πραγματοποιήθηκε η αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος.-

β) Το δεύτερο αφορούσε στο γεγονός ότι παρά το ότι για την διέλευση του περιφερειακού δρόμου καταλήφθηκε πληθώρα ατομικών ιδιοκτησιών, δεν κηρύχθηκε απαλλοτρίωση για το σύνολό τους, παρά για ένα μέρος αυτών.- Αποτέλεσμα: Ενώ, ένα μέρος ιδιοκτητών αποζημιώθηκε, λόγω της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης που κηρύχθηκε για την δημιουργία του απαραίτητου εδαφικού χώρου διέλευσης του δρόμου[9] , ένα άλλο μέρος ουδόλως, μέχρι και σήμερα έχει αποζημιωθεί, παρά το γεγονός ότι τα ακίνητά τους είχαν κτηματογραφηθεί για το σκοπό αυτό[10] (!!!!!).- Η, κατά τον τρόπο αυτόν, απαράδεκτη, σε βάρος του συνταγματικά και όχι μόνο, κατοχυρωμένου δικαιώματος της ατομικής ιδιοκτησίας δεκάδων συμπολιτών, κατάσταση, εξακολουθεί και υφίσταται μέχρι και σήμερα, παρά τις υποσχέσεις που είχαν δοθεί για αποκατάσταση από διάφορους ατομικούς φορείς εξουσίας σε δημοτικό και νομαρχιακό τότε  επίπεδο.-

Πέρα από τα προαναφερόμενα το έργο, σήμερα παρουσιάζει εμφανή προβλήματα ως προς την λειτουργία του ως περιφερειακού δρόμου στον τομέα της ασφαλούς κυκλοφοριακής διέλευσης.- Τούτο, βεβαιώνεται κυρίως, από την, καθοριστική για την ασφαλή κυκλοφορία των οχημάτων, έλλειψη ανισόπεδου κόμβου στο σημείο της διασταύρωσης του περιφερειακού δρόμου με την επαρχιακή οδό Ερυθρών-Πλαταιών, με αποτέλεσμα, σήμερα πλέον, το εν λόγω σημείο (το οποίο αποτελεί διασταύρωση ισόπεδης διέλευσης) να αποτελεί τόπο αυτοκινητικών, πολλές φορές θανατηφόρων, ατυχημάτων.- Τέλος ορατά  είναι και τα προβλήματα που σχετίζονται με τις  εμφανείς κακοτεχνίες του έργου.-

Το πραγματικό κόστος της δαπάνης εκτέλεσης του έργου

Παρά το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός της δαπάνης εκτέλεσης του έργου, ανήλθε, τόσο στην αρχική φάση ανάθεσης της εκτέλεσης του, όσο και στην μεταγενέστερη στο ποσό των 600.000.000 δραχμών περίπου, είναι άγνωστο, μέχρι και σήμερα, πόσο, τελικώς,  επακριβώς κόστισε.- Επί του ζητήματος αυτού, έχουν ακουσθεί πολλά, και όχι μόνο από αναρμόδιους.- Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι ο βουλευτής τότε του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και τώρα πλέον της Δημοκρατικής Αριστεράς. Θανάσης Λεβέντης, κατήγγειλε σε συνέντευξή του, στις 01.01.2004, ότι το κόστος εκτέλεσης του έργου ξεπέρασε το δεκαπλάσιο της αρχικής προϋπολογιστικής πρόβλεψης[11] (!!!!).- Το μόνο βέβαιο επί του προκειμένου είναι ότι κανείς από τις αρμόδιες υπηρεσίες δεν μας έχει ενημερώσει, μέχρι και σήμερα, σχετικά με το τελικό κόστος κατασκευής, με αποτέλεσμα να διασπείρονται κάθε είδους φήμες και διαδόσεις, οι οποίες, βλάπτουν την υπόληψη διαφόρων διοικητικών και αυτοδιοικητικών φορέων.-

Σημαντικά προβλήματα και εύλογα ερωτήματα

Ο περιφερειακός δρόμος των Ερυθρών αποτελεί σήμερα, πλέον, ένα υλικοτεχνικό γεγονός.- Μαζί όμως με την ύπαρξη του περιφερειακού δρόμου έχουν προκύψει μία σειρά από προβλήματα που με την σειρά τους δημιουργούν  και εύλογα ερωτήματα, όπως :

α) Έχει πραγματοποιηθεί και σε ποιο βαθμό η αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος με βάση τους εγκεκριμένους όρους της περιβαλλοντικής και φυτοτεχνικής μελέτης.- Εάν όχι, πότε προβλέπεται η εν λόγω αποκατάσταση και με ποια διαδικασία υλοποίησης;

β) Πότε θα αποκατασταθούν οι εμφανείς κακοτεχνίες του έργου;

γ) Θα αποκατασταθούν και με ποιο τρόπο οι θιγόμενοι ιδιοκτήτες που δεν έχουν αποζημιωθεί λόγω της απώλειας των ακινήτων τους;

δ) Πότε και ποιος αρμόδιος θα μας ενημερώσει ως προς ορισμένες πλευρές που αφορούν το έργο, όπως ως προς το πραγματικό κόστος κατασκευής του, τις δυνατότητες βελτίωσής του κ.λ.π.;

Εμείς στην παρούσα φάση θέτουμε για μία ακόμη φορά τα ερωτήματα αυτά αναμένοντας, σε εύλογο χρόνο, κάποιες απαντήσεις.- Αν δεν απαντηθούν, οι συμπολίτες μας δεν έχουν παρά να κάνουν κάτι το αυτονόητο.- Να ασκήσουν τα συνταγματικά και νόμιμα δικαιώματά τους, με δεδομένου μάλιστα ότι κάποιοι από αυτούς ήδη έχουν δικαιωθεί από δευτεροβάθμια δικαστήρια………